Komende zondag ga ik naar Bruisende Kerk: een congres voor katholieke jongeren. Het belooft een interessante dag te worden waarop we gaan zien wat de jongste generaties bezighoudt. Zelf vind ik het belangrijk dat wij als Kerk aandacht hebben voor verzorgde liturgie. Waarom dat zo is, leg ik graag uit.
Ik hou niet van kneuterige liturgie. Kneuterige liturgie ontstaat vaak daar waar degene met het laatste woord er ongeveer zo uit ziet:
 |
| Een plaatje zegt meer dan duizend woorden. |
Ik ben opgegroeid in een omgeving vol theater en muziek. Theatermakers weten als geen ander dat vorm, hoewel er ten dienste van, even belangrijk is als de boodschap. Ik ben ook onderwijskundige. Ook in deze wondere wereld weten we: zonder goede vorm komt je boodschap niet aan. Er is dan geen ontwikkeling en geen motivatie. Reclamemakers, politici, communicatiekundigen, iedereen die iets weet van het overbrengen van een boodschap, of het nu een blijde of een gewone boodschap is, iedereen weet: vorm is belangrijk!
In de vorm van liturgie wordt er namelijk een basis gelegd voor ontmoeting met elkaar en met God. De liturgie doet dat door op een gestructureerde manier gebed in stilte, in woord en in muziek een plaats te geven. Je kunt daarmee behoorlijk de mist in gaan. Verkeerd gekozen preken, liederen, toespraken en gedichten kunnen allemaal afleiden of de aandacht doen verslappen. Daardoor ontstaat dan verwarring over de boodschap. Het is bij de liturgie daarom belangrijk te werken aan inhoudelijke eenheid. Maar ook stijl-eenheid zorgt ervoor dat de boodschap zonder omwegen doorkomt. Liturgie die helder en eenduidig is zorgt ervoor dat wij op hetzelfde spoor komen.
De liturgie speelt ook een cruciale rol bij evangelisatie. De Kerk kent daarin van oudsher een orale traditie. Reclamemakers noemen dat: mond-tot-mond reclame. Het opmerkelijke aan mond-tot-mond reclame is dat het idealiter spontaan is en vanzelf gaat. Dat betekent dat de organisatie zélf zo goed moet zijn, dat het aanzet tot doorvertellen. Willen we dus een evangeliserende buzz creëren, dan helpt een kneuterige liturgie absoluut niet. De liturgie moet subliem zijn, het doorvertellen waard, als zij aanzet wil geven tot mond-tot-mond reclame, tot spontane evangelisatie.
En de liturgie wordt subliem als zij op een wonderschone en professioneel verzorgde manier concreet maakt wat God ons in de blijde boodschap zegt en wat wij Hem in dank en eer antwoorden. Waar die boodschap zelf misschien archaïsch en abstract kan overkomen, is liturgie een soort aanschouwelijk onderwijs: een boodschap die we kunnen doorvertellen, liederen die we kunnen nazingen, geuren en kleuren die we kunnen beschrijven, daden van liefde die wij kunnen voortzetten: in de liturgie wordt het Woord concreet vlees. Met al die concreetheid maakt de liturgie het makkelijker om over de Kerk te praten, te evangeliseren. De liturgie is als het spreekwoordelijke plaatje. Zij verdient onze aandacht en investering, want een plaatje zegt meer dan duizend woorden.
Aryo Breton van Groll
Secretaris Ariëns Katholieke Studenten Enschede
27 oktober 2016